Post Views: 8.066

Kiếm được tiền chưa đủ, phải giữ được tiền

VIỆN ĐÀO TẠO ROSEMARIS
Chương trình Đào tạo Đối tác Tài xế DiZi

1. Vì sao nhiều người làm rất chăm nhưng vẫn thiếu tiền?

Có một nghịch lý khá phổ biến.

Một người có thể:

Chạy xe 10–12 tiếng mỗi ngày.
Làm việc gần như cả tuần.
Có doanh thu không thấp.

Nhưng đến cuối tháng vẫn:

Không có khoản tiền dư.
Không có quỹ dự phòng.
Xe hỏng là phải đi vay.
Có việc gia đình là lập tức áp lực.
Luôn cảm thấy mình phải tiếp tục chạy để có tiền.

Vấn đề đôi khi không nằm ở khả năng kiếm tiền.

Mà nằm ở một kỹ năng khác:

QUẢN LÝ TIỀN

Kiếm tiền và quản lý tiền là hai năng lực khác nhau.

Một người có thể rất giỏi tạo ra thu nhập nhưng vẫn gặp khó khăn nếu không biết phân bổ và kiểm soát dòng tiền.

2. Kiếm tiền và giữ tiền là hai kỹ năng khác nhau

Hãy thử hình dung hai người.

Người A

Thu nhập một tháng: 30 triệu đồng

Chi tiêu: 30 triệu đồng

Số tiền còn lại: 0 đồng

Người B

Thu nhập một tháng: 20 triệu đồng

Chi tiêu: 15 triệu đồng

Số tiền còn lại: 5 triệu đồng

Nếu duy trì trong nhiều năm, người B có thể tích lũy được một nền tảng tài chính đáng kể dù thu nhập ban đầu thấp hơn.

Điều đó cho thấy:

Thu nhập cao không đồng nghĩa với tài chính khỏe mạnh.

Điều quan trọng là sau khi kiếm được tiền, bạn giữ lại được bao nhiêu và sử dụng nó như thế nào.

3. Một tư duy tài chính dễ mắc phải

Nhiều người nghĩ:

“Khi nào kiếm được nhiều hơn, tôi sẽ bắt đầu tiết kiệm.”

Nhưng nếu thói quen chi tiêu không thay đổi, thu nhập tăng rất dễ kéo theo mức chi tiêu tăng.

10 triệu có thể hết 10 triệu.

20 triệu có thể hết 20 triệu.

50 triệu cũng có thể hết 50 triệu.

Bởi vậy, vấn đề không chỉ là:

“Tôi kiếm được bao nhiêu?”

Mà còn là:

“Tôi giữ lại được bao nhiêu?”

và:

“Số tiền tôi giữ lại đang phục vụ mục tiêu gì?”

4. Công thức quản lý tiền

Một cách quản lý phổ biến là:

Thu nhập
↓
Chi tiêu
↓
Tiền còn lại → tiết kiệm

Vấn đề là cuối tháng rất dễ xảy ra tình trạng:

“Tháng này chẳng còn gì để tiết kiệm.”

Một cách tiếp cận có tính kỷ luật hơn là:

Thu nhập
↓
Trích tiền cho mục tiêu tài chính
↓
Chi tiêu trong phần ngân sách còn lại

Nói đơn giản:

Tiết kiệm trước – chi tiêu có kế hoạch sau.

Điều này không có nghĩa phải tiết kiệm một tỷ lệ giống nhau cho tất cả mọi người.

Mỗi tài xế cần căn cứ vào thu nhập, chi phí xe, gia đình, khoản nợ và mục tiêu tài chính thực tế của mình.

5. Quy tắc 10% — hãy xem như một mức khởi điểm

Một nguyên tắc đơn giản có thể dùng để bắt đầu là:

Trích tối thiểu 10% thu nhập để tiết kiệm

Điểm quan trọng không phải là con số 10%.

Điểm quan trọng là hình thành thói quen trích tiền trước khi chi tiêu.

Ví dụ, nếu một tháng bạn có 20 triệu đồng thu nhập, có thể bắt đầu bằng việc dành riêng 2 triệu đồng cho mục tiêu tiết kiệm.

Nếu 10% hiện tại quá cao so với hoàn cảnh, có thể bắt đầu bằng một tỷ lệ nhỏ hơn rồi tăng dần.

Điều quan trọng nhất:

Đừng chờ “còn dư” mới tiết kiệm.

Hãy biến tiết kiệm thành một khoản được tính trước trong kế hoạch tài chính.

6. Bốn quỹ tài chính tài xế nên cân nhắc

Để dễ quản lý, không nên để toàn bộ tiền nằm trong một tài khoản và sử dụng lẫn lộn.

Có thể chia thành bốn nhóm:

Quỹ 1 — Chi tiêu sinh hoạt

Dùng cho:

Ăn uống.
Nhà ở.
Điện nước.
Chi phí gia đình.
Các nhu cầu thiết yếu.

Quỹ 2 — Bảo dưỡng xe

Dành riêng cho chiếc xe — công cụ trực tiếp tạo ra thu nhập.

Quỹ 3 — Dự phòng khẩn cấp

Dành cho những tình huống bất ngờ như:

Ốm đau.
Tai nạn.
Xe hỏng lớn.
Việc gia đình.
Những khoảng thời gian tạm thời không thể làm việc.

Quỹ 4 — Đầu tư và phát triển bản thân

Có thể dùng cho:

Học tập.
Kỹ năng.
Công cụ làm việc.
Công nghệ.
Những khoản đầu tư phù hợp với kế hoạch tài chính cá nhân.

Không nhất thiết phải mở bốn tài khoản ngân hàng ngay lập tức.

Điều quan trọng là tách mục đích của từng khoản tiền để tránh sử dụng nhầm.

7. Quỹ bảo dưỡng xe

Đây là một khoản rất quan trọng đối với tài xế.

Một sai lầm thường gặp là:

Xe hỏng → tìm tiền sửa.

Tư duy chủ động là:

Xe tạo ra thu nhập → một phần thu nhập cần được dành cho việc duy trì chiếc xe.

Hãy dự trù cho những khoản như:

Thay dầu.
Lốp.
Phanh.
Ắc quy.
Bảo dưỡng định kỳ.
Sửa chữa phát sinh.

Mức trích cụ thể phụ thuộc vào loại xe, tuổi xe, quãng đường chạy và chi phí thực tế.

Điều quan trọng là:

Đừng coi chi phí bảo dưỡng là một khoản bất ngờ.

Với tài xế, đó là một phần của chi phí nghề nghiệp.

8. Quỹ khẩn cấp

Quỹ khẩn cấp có một mục tiêu rất đơn giản:

Giúp bạn không phải lập tức vay tiền khi có một biến cố bất ngờ.

Một mục tiêu thường được sử dụng trong quản lý tài chính cá nhân là tích lũy khoảng:

3–6 tháng chi phí thiết yếu

Ví dụ, nếu gia đình bạn cần 15 triệu đồng mỗi tháng cho các khoản thiết yếu, quỹ khẩn cấp mục tiêu có thể nằm trong khoảng 45–90 triệu đồng.

Đây chỉ là mốc tham khảo, không phải con số bắt buộc cho mọi người.

Quỹ này có thể được sử dụng khi:

🏥 Có vấn đề sức khỏe.

🚗 Xe gặp sự cố lớn.

👨‍👩‍👧‍👦 Gia đình có việc đột xuất.

💼 Bạn tạm thời không thể làm việc.

Không nên xem quỹ khẩn cấp là tiền dành cho mua sắm hoặc những khoản chi tiêu không cần thiết.

9. Vì sao nhiều tài xế luôn cảm thấy áp lực?

Không phải lúc nào cũng vì họ kiếm quá ít.

Một nguyên nhân rất lớn có thể là:

Không có vùng đệm tài chính.

Hãy hình dung:

Xe hỏng
↓
Không thể chạy
↓
Mất thu nhập
↓
Vẫn phải trả chi phí sinh hoạt
↓
Phải vay hoặc dùng tiền của tháng sau

Chỉ một sự cố cũng có thể tạo ra áp lực kéo dài.

Nếu có quỹ dự phòng, cùng một sự cố vẫn xảy ra nhưng khả năng ứng phó sẽ khác.

Đó chính là giá trị của việc chuẩn bị trước.

10. Đừng để xe kiếm được bao nhiêu, tiêu hết bấy nhiêu

Một vòng lặp nguy hiểm là:

Kiếm được
↓
Tiêu hết
↓
Lại phải chạy để kiếm
↓
Kiếm được
↓
Lại tiêu hết

Nếu lặp lại trong nhiều năm, bạn có thể làm việc rất chăm chỉ nhưng tài sản tích lũy vẫn không tăng tương xứng.

Mục tiêu của quản lý tài chính không phải là không được tiêu tiền.

Mà là:

Biết tiền đi đâu và đảm bảo một phần thu nhập được chuyển thành tài sản hoặc sự an toàn cho tương lai.

11. Sức mạnh của những khoản tiết kiệm nhỏ

Giả sử một tài xế có thể đều đặn dành ra:

100.000 đồng/ngày

Sau khoảng một tháng:

≈ 3 triệu đồng

Một năm:

≈ 36 triệu đồng

Năm năm:

≈ 180 triệu đồng

Đây chỉ là phép tính đơn giản, chưa tính lãi và cũng chưa xét đến những tháng thu nhập khác nhau.

Điều quan trọng nằm ở nguyên tắc:

Số tiền nhỏ + thời gian dài + tính đều đặn = khoản tích lũy lớn hơn

Không phải ai cũng có thể bắt đầu với số tiền lớn.

Nhưng gần như ai cũng có thể bắt đầu bằng một khoản phù hợp với khả năng của mình.

12. Khoản đầu tư quan trọng đầu tiên

Khi nghe đến “đầu tư”, nhiều người nghĩ ngay đến:

Chứng khoán.
Bất động sản.
Vàng.
Các sản phẩm tài chính khác.

Nhưng với một người đang xây dựng sự nghiệp, có một khoản đầu tư rất đáng quan tâm:

CHÍNH BẢN THÂN MÌNH

Bởi năng lực tạo ra thu nhập trong tương lai phụ thuộc rất nhiều vào năng lực của chính bạn.

13. Đầu tư vào bản thân

Một tài xế có thể đầu tư vào:

📚 Kỹ năng giao tiếp.

📚 Kiến thức tài chính.

📚 Công nghệ.

📚 Dịch vụ khách hàng.

📚 Quản lý thời gian.

📚 Quản lý cảm xúc.

📚 Kỹ năng vận hành.

📚 Kiến thức về nghề nghiệp.

Một khóa học phù hợp có thể giúp bạn làm việc hiệu quả hơn.

Một kỹ năng giao tiếp tốt có thể cải thiện trải nghiệm khách hàng.

Một kiến thức tài chính đúng có thể giúp bạn tránh được những quyết định tốn kém.

Đó là những khoản đầu tư có thể tạo giá trị vượt xa một chuyến xe đơn lẻ.

14. Tư duy của người có tài chính lành mạnh

Một câu hỏi phổ biến là:

“Tôi có đủ tiền mua cái này không?”

Một câu hỏi tốt hơn có thể là:

“Tôi có thực sự cần cái này không?”

Có đủ tiền không đồng nghĩa với việc nên mua.

Một khoản chi hợp lý cần được nhìn trong tổng thể:

Nó có cần thiết không?
Có phù hợp với ngân sách không?
Có ảnh hưởng đến quỹ dự phòng không?
Có làm tăng nghĩa vụ nợ không?
Nó tạo ra giá trị gì?

Đây là cách chuyển từ tư duy mua được sang tư duy sử dụng tiền có chủ đích.

15. Câu chuyện hai tài xế

Tài xế A

Khi thu nhập tăng:

“Mình có thể tiêu nhiều hơn.”

Thu nhập tăng → chi tiêu tăng.

Tài xế B

Khi thu nhập tăng:

“Mình có thể tích lũy nhiều hơn.”

Thu nhập tăng → tiết kiệm tăng → quỹ dự phòng tăng → khả năng chủ động tăng.

Sau 5 năm, sự khác biệt có thể rất lớn.

Không nhất thiết vì B kiếm nhiều hơn.

Mà vì B đã biến một phần thu nhập thành tài sản và sự an toàn tài chính.

16. 5 thói quen tài chính tốt

1. Ghi chép thu chi

Không cần hệ thống phức tạp.

Chỉ cần biết tiền vào bao nhiêu và đi đâu.

2. Tiết kiệm trước

Đừng để tiết kiệm trở thành phần còn lại cuối tháng.

3. Có quỹ dự phòng

Chuẩn bị trước cho những điều không thể đoán trước.

4. Cẩn trọng với vay tiêu dùng

Không phải khoản vay nào cũng xấu, nhưng cần hiểu rõ lãi suất, nghĩa vụ trả nợ và khả năng thanh toán trước khi vay.

5. Đầu tư vào bản thân

Tăng năng lực cũng là một cách tăng khả năng tạo thu nhập trong tương lai.

17. Checklist tài chính cá nhân

Hãy tự kiểm tra:

☐ Tôi có biết chính xác thu nhập trung bình của mình không?

☐ Tôi có ghi chép các khoản chi chính không?

☐ Tôi có khoản tiết kiệm riêng không?

☐ Tôi có quỹ bảo dưỡng xe không?

☐ Tôi có quỹ khẩn cấp không?

☐ Tôi có đang trả những khoản nợ tiêu dùng không cần thiết không?

☐ Tôi có dành một phần tiền cho việc học và phát triển bản thân không?

Nếu nhiều câu trả lời là Chưa, đừng xem đó là thất bại.

Hãy xem đó là danh sách những việc cần bắt đầu.

18. Tự do tài chính bắt đầu từ thói quen

Tự do tài chính không nhất thiết bắt đầu bằng một khoản tiền rất lớn.

Nó có thể bắt đầu bằng:

Một khoản tiết kiệm nhỏ.

Một cuốn sổ ghi chép chi tiêu.

Một quỹ khẩn cấp.

Một quyết định không mua thứ mình không cần.

Một khoản tiền dành cho việc học.

Những hành động này có vẻ rất nhỏ.

Nhưng khi được duy trì trong nhiều năm, chúng có thể thay đổi hoàn toàn khả năng kiểm soát tài chính của một người.

Tài chính bền vững được xây dựng bằng thói quen trước khi được xây dựng bằng tiền.

19. Thu nhập, tiết kiệm và tương lai

Thu nhập giúp bạn đáp ứng cuộc sống hiện tại.

Tiết kiệm tạo ra vùng an toàn cho tương lai gần.

Quỹ dự phòng giúp bạn chống lại những biến cố bất ngờ.

Đầu tư phù hợp có thể giúp tài sản tăng trưởng theo thời gian.

Còn đầu tư vào bản thân giúp bạn tiếp tục nâng cao khả năng tạo ra giá trị.

Vì vậy, đừng chỉ học cách:

Kiếm tiền.

Hãy học cả cách:

Giữ tiền → Quản lý tiền → Sử dụng tiền đúng mục đích → Tạo thêm giá trị.

Đó mới là một chu trình tài chính lành mạnh.

20. Bài tập thực hành

Ngay hôm nay, hãy làm ba việc:

Việc 1 — Nhìn lại 7 ngày gần nhất

Ghi lại những khoản tiền bạn đã chi.

Không cần phán xét.

Chỉ cần nhìn thấy dòng tiền thực tế.

Việc 2 — Tách một khoản tiết kiệm

Mở hoặc sử dụng một tài khoản/quỹ riêng dành cho tiết kiệm.

Bắt đầu với mức phù hợp với khả năng thực tế của bạn.

Việc 3 — Đặt mục tiêu quỹ khẩn cấp đầu tiên

Không cần đặt mục tiêu quá lớn ngay lập tức.

Có thể bắt đầu bằng:

5 triệu → 10 triệu → 20 triệu → …

Sau đó tiến dần tới mức phù hợp với chi phí sinh hoạt của gia đình.

Điều quan trọng không phải là bắt đầu lớn.

Mà là bắt đầu.

CÔNG THỨC TÀI CHÍNH BỀN VỮNG DiZi

Thu nhập
↓
Tiết kiệm
↓
Quỹ dự phòng
↓
Đầu tư cho bản thân
↓
Gia tăng năng lực
↓
Gia tăng giá trị
↓
Gia tăng khả năng tạo thu nhập
↓

THỊNH VƯỢNG BỀN VỮNG

GÓC NHÌN DiZi

Người tài xế chỉ nhìn vào doanh thu sẽ hỏi:

“Hôm nay tôi kiếm được bao nhiêu?”

Người tài xế có tư duy tài chính sẽ hỏi thêm:

“Sau ngày hôm nay, tôi còn giữ lại được bao nhiêu?”

Và người có tư duy dài hạn sẽ hỏi:

“Số tiền tôi giữ lại hôm nay đang giúp cuộc sống của tôi tốt hơn như thế nào trong tương lai?”

Một chiếc xe tốt có thể giúp bạn tạo ra thu nhập.

Nhưng tư duy tài chính đúng giúp bạn giữ lại thành quả của lao động, tạo vùng an toàn và có thêm lựa chọn cho tương lai.

“Kiếm tiền giúp bạn giải quyết hôm nay. Biết quản lý tiền giúp bạn chuẩn bị cho ngày mai. Và những thói quen tài chính nhỏ được duy trì đủ lâu có thể trở thành nền móng cho một cuộc sống chủ động và bền vững.”