Người không biết mình đi đâu thì gió nào cũng là gió ngược
VIỆN ĐÀO TẠO ROSEMARIS
Chương trình Đào tạo Đối tác Tài xế DiZi
Bạn đang đi về đâu?
Mỗi ngày, một người tài xế đưa rất nhiều hành khách đến những nơi họ muốn đến.
Chúng ta biết:
📍 Điểm đón ở đâu.
📍 Điểm trả ở đâu.
🛣️ Đi tuyến đường nào.
⏰ Khoảng thời gian nào cần đến nơi.
Nhưng có một câu hỏi quan trọng hơn rất nhiều:
Nếu chiếc xe của mình biết rõ điểm đến, vậy cuộc đời mình đang đi về đâu?
Đây là câu hỏi không phải ai cũng dành thời gian để trả lời.
Bởi chúng ta rất dễ bị cuốn vào những mục tiêu ngắn hạn:
Hôm nay kiếm được bao nhiêu?
Tháng này chạy được bao nhiêu chuyến?
Năm nay thu nhập thế nào?
Những câu hỏi đó cần thiết.
Nhưng nếu chỉ nhìn vào hôm nay, chúng ta rất dễ làm việc rất nhiều mà không biết mình đang xây dựng điều gì cho tương lai.
1. Sống theo ngày hay sống theo tầm nhìn?
Có hai cách tiếp cận cuộc sống.
Cách thứ nhất: sống theo ngày
Hôm nay có việc thì làm.
Có khách thì chạy.
Có tiền thì tiêu.
Có vấn đề thì giải quyết.
Ngày mai đến rồi tính tiếp.
Cách này có thể giúp chúng ta tồn tại và giải quyết được những nhu cầu trước mắt.
Nhưng rất dễ khiến cuộc đời trở thành một chuỗi phản ứng với những gì xảy ra xung quanh.
Cách thứ hai: sống có định hướng
Ngoài việc giải quyết hôm nay, chúng ta còn đặt câu hỏi:
3 năm nữa mình muốn ở đâu?
5 năm nữa mình muốn trở thành người như thế nào?
10 năm nữa mình muốn cuộc sống của mình ra sao?
Khi biết mình muốn đi đâu, những quyết định hôm nay bắt đầu có một hướng rõ ràng hơn.
2. Một con tàu không có điểm đến
Hãy tưởng tượng một con tàu ra khơi.
Nó có động cơ.
Có nhiên liệu.
Có thủy thủ.
Có khả năng di chuyển rất nhanh.
Nhưng không có hải trình.
Không có điểm đến.
Không có bản đồ.
Con tàu có thể chạy rất xa.
Nhưng chạy xa không đồng nghĩa với đến đúng nơi.
Cuộc sống cũng vậy.
Một người có thể:
- Làm việc rất nhiều.
- Kiếm tiền rất nhiều.
- Luôn bận rộn.
- Luôn chạy về phía trước.
Nhưng nếu không biết mình muốn cuộc sống trở thành như thế nào, rất khó biết tốc độ hiện tại có thực sự đưa mình đến nơi mong muốn hay không.
Đi nhanh rất quan trọng. Nhưng đi đúng hướng quan trọng hơn.
3. Mục tiêu là gì?
Mục tiêu là một kết quả cụ thể mà chúng ta muốn đạt được trong một khoảng thời gian nhất định.
Ví dụ:
💰 Tích lũy 100 triệu đồng.
🚗 Mua một chiếc xe phù hợp hơn.
🏠 Chuẩn bị tài chính cho căn nhà.
📚 Hoàn thành một chương trình học.
❤️ Dành nhiều thời gian hơn cho gia đình.
💪 Xây dựng một lối sống khỏe mạnh hơn.
Mục tiêu giúp biến một mong muốn chung chung thành một điểm đến cụ thể.
Ví dụ:
“Tôi muốn tài chính tốt hơn.”
là một mong muốn.
Trong khi:
“Tôi muốn tích lũy 100 triệu đồng trong 24 tháng bằng cách dành ra một khoản cố định mỗi tháng.”
đã trở thành một mục tiêu có thể theo dõi.
4. Tầm nhìn là gì?
Nếu mục tiêu là điểm đến tiếp theo, thì tầm nhìn là bức tranh lớn về nơi bạn muốn cuộc đời mình đi tới.
Mục tiêu có thể là:
“Tôi muốn tích lũy 300 triệu trong 5 năm.”
Nhưng tầm nhìn có thể là:
“Tôi muốn trở thành một người có tài chính chủ động, có sức khỏe tốt, có thời gian cho gia đình và có năng lực phát triển nghề nghiệp lâu dài.”
Mục tiêu trả lời:
Tôi muốn đạt được điều gì?
Tầm nhìn trả lời:
Tôi muốn trở thành ai và muốn cuộc sống của mình như thế nào?
Đó là hai tầng khác nhau nhưng bổ trợ cho nhau.
5. Làm việc rất nhiều nhưng vẫn không tiến xa
Một người không có mục tiêu rõ ràng có thể rơi vào tình trạng:
Làm rất nhiều → Mệt rất nhiều → Nhưng không biết mình đã tiến được bao xa.
Nó giống như chạy trên máy chạy bộ.
Bạn có thể chạy rất nhanh.
Có thể đổ rất nhiều mồ hôi.
Nhưng nếu không thay đổi hướng đi, bạn vẫn đứng ở một vị trí.
Trong nghề tài xế cũng vậy.
Chạy nhiều hơn không tự động đồng nghĩa với xây dựng một sự nghiệp tốt hơn.
Nếu không có định hướng, chúng ta dễ chỉ tối ưu:
“Hôm nay kiếm được bao nhiêu?”
thay vì:
“Công việc hôm nay đang giúp tôi xây dựng điều gì cho 3–5 năm tới?”
6. Mục tiêu của một Bác Tài Tử Tế không chỉ là thu nhập
Thu nhập rất quan trọng.
Nó giúp chúng ta chăm lo cuộc sống và gia đình.
Nhưng nếu chỉ có mục tiêu tiền bạc, bức tranh cuộc đời sẽ rất dễ trở nên thiếu cân bằng.
Một tầm nhìn đầy đủ có thể bao gồm:
💰 Tài chính
❤️ Gia đình
💪 Sức khỏe
📚 Tri thức
🤝 Các mối quan hệ
🌱 Phát triển bản thân
🧭 Giá trị và nhân cách
Một người có thể kiếm được nhiều tiền nhưng đánh đổi hoàn toàn sức khỏe và gia đình.
Một người có thể làm việc rất nhiều nhưng không còn thời gian để học hỏi.
Một người có thể có tài sản nhưng lại không có sự chủ động trong cuộc sống.
Vì vậy, hãy hỏi:
“Tôi muốn có nhiều hơn điều gì?”
và quan trọng hơn:
“Tôi muốn trở thành người như thế nào?”
7. Đừng chỉ đặt mục tiêu kiếm tiền
Tiền là phương tiện quan trọng.
Nhưng tiền không phải toàn bộ cuộc đời.
Hãy thử tưởng tượng 10 năm nữa.
Bạn muốn:
- Gia đình mình như thế nào?
- Sức khỏe ra sao?
- Công việc ở đâu?
- Năng lực của mình đến mức nào?
- Tài chính có chủ động không?
- Mối quan hệ với những người thân yêu thế nào?
- Mình có trở thành một người đáng tin cậy hơn không?
- Mình đã đóng góp được điều gì cho người khác?
Những câu hỏi này giúp chúng ta nhìn cuộc đời từ một góc rộng hơn.
Tầm nhìn không chỉ trả lời “tôi muốn có gì”, mà còn trả lời “tôi muốn trở thành ai”.
8. Quy tắc 3 năm – 5 năm – 10 năm
Hãy dành một khoảng thời gian yên tĩnh và viết ra câu trả lời.
Trong 3 năm tới
Tôi muốn đạt được điều gì?
Tôi muốn năng lực của mình ở mức nào?
Tài chính cần thay đổi ra sao?
Trong 5 năm tới
Tôi muốn cuộc sống hàng ngày của mình như thế nào?
Tôi muốn công việc và gia đình cân bằng ra sao?
Tôi muốn trở thành người như thế nào?
Trong 10 năm tới
Tôi muốn nhìn lại và tự hào về điều gì?
Tôi muốn để lại điều gì cho gia đình?
Tôi muốn đóng góp được gì?
Không ai có thể biết chính xác 10 năm nữa sẽ xảy ra chuyện gì.
Vì vậy, tầm nhìn không phải lời tiên tri về tương lai.
Nó là một hướng để chúng ta biết hôm nay nên ưu tiên điều gì.
9. DiZi muốn bạn trở thành ai?
DiZi không chỉ hướng đến việc giúp một người trở thành một tài xế biết lái xe.
Một người tài xế chuyên nghiệp cần phát triển nhiều hơn thế:
❤️ Có nhân cách
📚 Có tri thức
💪 Có nghị lực
🤝 Có trách nhiệm
🚗 Có năng lực nghề nghiệp
🧠 Có khả năng tự quản lý
Một chiếc xe tốt giúp thực hiện công việc.
Nhưng con người đứng sau vô lăng mới quyết định chất lượng của hành trình.
Vì vậy, phát triển nghề nghiệp và phát triển con người cần đi cùng nhau.
10. Mục tiêu cần được viết ra
Một mục tiêu chỉ nằm trong đầu rất dễ thay đổi.
Hôm nay muốn.
Ngày mai quên.
Tuần sau lại có một mục tiêu khác.
Hãy viết mục tiêu xuống.
Ví dụ:
Mục tiêu 5 năm:
Xây dựng nền tảng tài chính chủ động và có một công việc ổn định, chuyên nghiệp.
Sau đó đặt câu hỏi:
Năm nay phải làm gì?
Quý này phải làm gì?
Tháng này phải làm gì?
Tuần này phải làm gì?
Hôm nay phải làm gì?
Khi mục tiêu được viết ra và chia nhỏ, nó bắt đầu chuyển từ ý tưởng thành kế hoạch hành động.
11. Biến ước mơ thành kế hoạch
Ước mơ:
“Tôi muốn cuộc sống tốt hơn.”
Đây là điểm khởi đầu.
Nhưng chưa phải kế hoạch.
Kế hoạch cần cụ thể hơn:
“Tôi muốn xây dựng một khoản tích lũy bằng cách dành ra một khoản cố định mỗi tháng trong 5 năm.”
Hoặc:
“Tôi muốn nâng cao năng lực nghề nghiệp bằng cách hoàn thành một số chương trình học và áp dụng kiến thức mới vào công việc.”
Công thức đơn giản:
Ước mơ
↓
Mục tiêu cụ thể
↓
Thời hạn
↓
Kế hoạch
↓
Hành động
↓
Theo dõi và điều chỉnh
Ước mơ cho chúng ta lý do để bắt đầu.
Kế hoạch giúp biến lý do đó thành hành động.
12. Mục tiêu lớn phải được chia nhỏ
Một mục tiêu 5 năm có thể khiến chúng ta cảm thấy rất xa.
Hãy chia nó thành những bước nhỏ hơn.
Ví dụ:
Mục tiêu 5 năm
Xây dựng một nền tảng tài chính đủ mạnh để mua nhà.
Mục tiêu năm
Tích lũy một khoản tiền cụ thể.
Mục tiêu tháng
Dành một khoản cố định để tích lũy.
Mục tiêu tuần
Kiểm soát chi phí và đảm bảo mức tích lũy theo kế hoạch.
Mục tiêu hôm nay
Không chi tiêu ngoài kế hoạch và hoàn thành công việc tạo thu nhập cần thiết.
Đây là cách biến một mục tiêu lớn thành những hành động có thể thực hiện.
Mục tiêu lớn không được hoàn thành trong một bước. Nó được xây dựng từ rất nhiều bước nhỏ.
13. Đừng so sánh hành trình của mình với người khác
Một người có thể bắt đầu từ một gia đình có điều kiện.
Một người khác bắt đầu với rất ít nguồn lực.
Một người có sức khỏe tốt.
Một người phải dành nhiều thời gian chăm sóc gia đình.
Một người có cơ hội thuận lợi.
Một người phải đi một con đường khó hơn.
Vì vậy, việc so sánh trực tiếp kết quả của hai người đôi khi không phản ánh đầy đủ câu chuyện phía sau.
Điều quan trọng hơn là:
Hôm nay tôi có tiến bộ hơn chính mình của ngày hôm qua không?
Có thể tốc độ của bạn chậm hơn người khác.
Điều đó không có nghĩa bạn đang đi sai.
Hãy xác định điểm đến của chính mình và xây dựng con đường phù hợp với hoàn cảnh của mình.
14. Tầm nhìn giúp chúng ta đi qua khó khăn
Không có con đường dài nào hoàn toàn bằng phẳng.
Sẽ có:
- Những tháng thu nhập thấp.
- Những sự cố bất ngờ.
- Những lần thất bại.
- Những giai đoạn mất động lực.
- Những lúc kế hoạch phải thay đổi.
Khi không biết mình đang cố gắng vì điều gì, một khó khăn nhỏ cũng có thể khiến chúng ta bỏ cuộc.
Nhưng khi có một mục tiêu có ý nghĩa, chúng ta có thêm lý do để tiếp tục.
Tầm nhìn không làm khó khăn biến mất.
Nó giúp chúng ta nhìn thấy lý do để đi tiếp.
15. Câu chuyện hai tài xế
Hãy hình dung hai tài xế cùng bắt đầu nghề hôm nay.
Tài xế A
Sống từng ngày.
Không đặt mục tiêu dài hạn.
Có tiền thì sử dụng.
Có vấn đề thì giải quyết.
Công việc thay đổi theo hoàn cảnh.
Tài xế B
Có một bức tranh dài hạn hơn.
Biết mình muốn tài chính như thế nào.
Biết mình muốn dành thời gian cho gia đình ra sao.
Có kế hoạch học tập.
Quan tâm sức khỏe.
Đặt những mục tiêu theo từng năm và từng giai đoạn.
Cả hai vẫn có những ngày làm việc giống nhau.
Nhưng sau 5–10 năm, những quyết định khác nhau được lặp lại có thể tạo ra một khoảng cách rất lớn.
Không phải vì B biết chính xác tương lai.
Mà vì B biết mình đang cố gắng hướng tới điều gì.
16. Bí mật của những người có tầm nhìn
Những người có tầm nhìn không phải lúc nào cũng biết tương lai sẽ xảy ra như thế nào.
Họ chỉ biết:
“Tôi muốn hướng về đâu.”
Tầm nhìn giúp họ lựa chọn.
Một cơ hội xuất hiện.
Họ có thể hỏi:
“Điều này có đưa tôi gần hơn với hướng mình muốn đi không?”
Một công việc mới xuất hiện.
Họ có thể hỏi:
“Công việc này giúp tôi phát triển năng lực nào?”
Một khoản chi xuất hiện.
Họ có thể hỏi:
“Nó có phù hợp với mục tiêu tài chính của mình không?”
Một lời mời xuất hiện.
Họ có thể hỏi:
“Nó có phù hợp với những giá trị mà mình muốn sống không?”
Tầm nhìn biến những câu hỏi đó thành la bàn cho các quyết định hàng ngày.
17. Checklist tầm nhìn cuộc đời
Hãy dành thời gian viết câu trả lời cho những câu hỏi sau:
- ☐ Tôi muốn trở thành người như thế nào sau 5 năm?
- ☐ Tôi muốn cuộc sống gia đình của mình như thế nào?
- ☐ Tôi muốn sức khỏe của mình ra sao?
- ☐ Tôi muốn tình hình tài chính như thế nào?
- ☐ Tôi muốn phát triển những năng lực nào?
- ☐ Tôi muốn trở thành người tài xế như thế nào?
- ☐ Tôi muốn đóng góp gì cho những người xung quanh?
- ☐ Những mục tiêu hiện tại có phù hợp với tầm nhìn dài hạn không?
- ☐ Tôi đang đi đúng hướng hay chỉ đang đi thật nhanh?
18. Tuyên ngôn mục tiêu DiZi
Tôi không sống một cách vô định.
Tôi có mục tiêu cho công việc và cuộc đời mình.
Tôi có trách nhiệm với tương lai của bản thân và gia đình.
Tôi hiểu rằng tầm nhìn không phải để đoán trước tương lai, mà để định hướng những lựa chọn hôm nay.
Tôi chia mục tiêu lớn thành những hành động nhỏ.
Tôi kiên trì, nhưng cũng sẵn sàng điều chỉnh khi hoàn cảnh thay đổi.
Tôi không chạy theo hành trình của người khác.
Tôi xây dựng con đường phù hợp với chính mình.
Và tôi lựa chọn sống có mục tiêu, có định hướng và có trách nhiệm với tương lai.
Công thức tầm nhìn DiZi
Tầm nhìn
↓
Mục tiêu
↓
Kế hoạch
↓
Hành động
↓
Kiên trì & Điều chỉnh
↓
Kết quả
↓
Tương lai mong muốn
Góc nhìn DiZi
Nhiều người dành cả đời để đi thật nhanh.
Nhưng không phải ai cũng dành thời gian để hỏi:
“Mình đang đi về đâu?”
Một người tài xế có thể rất giỏi tìm đường cho khách hàng.
Nhưng cũng cần học cách tìm đường cho chính cuộc đời mình.
Tốc độ quan trọng.
Nỗ lực quan trọng.
Kỷ luật quan trọng.
Nhưng nếu hướng đi sai, càng đi nhanh đôi khi càng xa điểm đến mong muốn.
Vì vậy, hãy dành thời gian xác định:
Mình muốn trở thành ai?
Mình muốn cuộc sống như thế nào?
Mình muốn gia đình ra sao?
Mình muốn xây dựng điều gì trong 5–10 năm tới?
Sau đó quay trở lại với ngày hôm nay.
Bởi tầm nhìn không được xây dựng ở một thời điểm xa xôi nào đó.
Tầm nhìn được xây dựng bằng những lựa chọn rất nhỏ mà chúng ta thực hiện mỗi ngày.
Câu hỏi phản tỉnh
1. Nếu không thay đổi cách sống hiện tại, 5 năm nữa tôi sẽ trở thành người như thế nào?
2. Tôi đang chạy thật nhanh vì một mục tiêu rõ ràng, hay chỉ đang phản ứng với những việc xảy ra mỗi ngày?
3. Ba điều quan trọng nhất tôi muốn xây dựng trong 5 năm tới là gì?
4. Mục tiêu hiện tại của tôi có thực sự phù hợp với con người mà tôi muốn trở thành không?
5. Một việc tôi có thể làm ngay hôm nay để tiến gần hơn đến tầm nhìn của mình là gì?
“Mỗi ngày chúng ta đưa rất nhiều khách hàng đến đích. Nhưng đừng quên tự hỏi: Cuộc đời mình có đang đi về đích mà mình mong muốn hay không? Bởi vì người đi xa không nhất thiết là người chạy nhanh nhất. Mà là người biết mình đang đi đâu, biết vì sao mình đi và kiên trì điều chỉnh để tiến về phía đó.”
