Người dừng học sẽ dừng lại, người tiếp tục học sẽ tiếp tục lớn lên.

VIỆN ĐÀO TẠO ROSEMARIS

Chương trình Đào tạo Đối tác Tài xế DiZi

1. Điều gì tạo ra sự khác biệt sau 10 năm?

Hãy tưởng tượng hai người tài xế cùng bắt đầu sự nghiệp.

Họ có độ tuổi tương đương, sử dụng những chiếc xe tương tự và có điều kiện làm việc gần giống nhau.

Cả hai đều chăm chỉ và mong muốn có thu nhập tốt hơn.

Nhưng cách họ sử dụng thời gian lại khác nhau.

Người thứ nhất cho rằng chỉ cần lái xe thành thạo là đủ. Sau giờ làm, anh ít khi tìm hiểu kiến thức mới hoặc xem xét lại những kinh nghiệm đã có.

Người thứ hai dành một phần thời gian để học hỏi. Anh tìm hiểu công nghệ, cải thiện kỹ năng giao tiếp, học cách quản lý tài chính và thường xuyên rút kinh nghiệm sau mỗi tình huống.

Mười năm trôi qua.

Người thứ nhất có thêm nhiều năm kinh nghiệm, nhưng cách làm việc có thể không thay đổi đáng kể.

Người thứ hai không chỉ tích lũy kinh nghiệm mà còn phát triển thêm nhiều năng lực mới.

Điều gì tạo nên sự khác biệt?

Không chỉ là xuất phát điểm, tài năng hay số giờ làm việc.

Một yếu tố quan trọng chính là khả năng học hỏi và liên tục cải thiện bản thân.

Kinh nghiệm cho chúng ta những điều đã trải qua. Học tập giúp chúng ta biến những trải nghiệm đó thành năng lực.

2. Thế giới luôn thay đổi

Hãy nhìn lại cách con người làm việc cách đây khoảng mười năm.

Công nghệ, điện thoại thông minh, các ứng dụng vận tải và phương thức thanh toán đã có nhiều thay đổi.

Trong ngành vận tải, người tài xế ngày nay có thể sử dụng bản đồ số, ứng dụng đặt xe, định vị GPS và nhiều công cụ hỗ trợ quản lý hành trình.

Những công cụ này tiếp tục được cải tiến.

Trong tương lai, công nghệ có thể tiếp tục làm thay đổi cách khách hàng đặt xe, cách hệ thống điều phối và cách tài xế cung cấp dịch vụ.

Điều đó đặt ra một yêu cầu:

Không thể sử dụng mãi những kiến thức cũ để giải quyết mọi vấn đề mới.

Người sẵn sàng học hỏi có thêm khả năng thích nghi khi môi trường thay đổi.

Ngược lại, người từ chối cập nhật kiến thức có nguy cơ gặp khó khăn khi những phương pháp quen thuộc không còn phù hợp.

Học tập suốt đời vì thế không chỉ phục vụ sự phát triển mà còn giúp chúng ta thích nghi.

3. Học tập không kết thúc khi rời ghế nhà trường

Nhiều người cho rằng học tập là công việc của học sinh và sinh viên.

Sau khi tốt nghiệp và bắt đầu đi làm, họ nghĩ rằng giai đoạn học tập đã kết thúc.

Nhưng trường học chỉ cung cấp một phần kiến thức và nền tảng ban đầu.

Khi trưởng thành, mỗi người tiếp tục đối mặt với những vấn đề mới.

Chúng ta phải học cách quản lý tiền bạc, xây dựng các mối quan hệ, giải quyết mâu thuẫn, sử dụng công nghệ và thích nghi với những thay đổi trong công việc.

Đối với người tài xế, việc học có thể tập trung vào năm nhóm năng lực:

1. Kỹ năng nghề nghiệp: lái xe an toàn, tổ chức hành trình và xử lý tình huống.

2. Công nghệ: sử dụng ứng dụng, bản đồ và các công cụ hỗ trợ.

3. Giao tiếp: thấu hiểu khách hàng, lắng nghe và giải quyết vấn đề.

4. Tài chính: quản lý thu nhập, chi phí và xây dựng quỹ dự phòng.

5. Quản lý bản thân: kiểm soát cảm xúc, quản lý thời gian và duy trì sức khỏe.

Mỗi nhóm năng lực đều có thể được cải thiện trong suốt quá trình làm nghề.

4. Tài sản có thể đồng hành cùng bạn suốt cuộc đời

Một chiếc xe có thể cũ đi.

Tiền bạc có thể mất đi.

Công việc có thể thay đổi.

Nhưng những kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm đã được tích lũy có thể tiếp tục tạo ra giá trị trong nhiều hoàn cảnh khác nhau.

Một tài xế có kỹ năng giao tiếp tốt không chỉ sử dụng kỹ năng đó khi phục vụ khách hàng.

Họ còn có thể áp dụng khi làm việc với đồng nghiệp, đối tác và gia đình.

Một người biết quản lý tài chính không chỉ quản lý chi phí vận hành xe mà còn có thể quản lý tài chính cá nhân tốt hơn.

Một người biết kiểm soát cảm xúc có thể vận dụng năng lực đó trong nhiều tình huống của cuộc sống.

Đó là đặc điểm của tri thức và kỹ năng: chúng có khả năng tạo ra giá trị vượt ra ngoài hoàn cảnh mà chúng ta học được chúng.

Tuy nhiên, kiến thức cũng cần được cập nhật và thực hành để duy trì giá trị.

5. Tài xế trong thời đại mới cần học những gì?

Nghề tài xế không còn đơn thuần là điều khiển phương tiện từ điểm A đến điểm B.

Để làm nghề chuyên nghiệp, người tài xế cần phát triển nhiều năng lực bổ trợ.

Một tài xế chuyên nghiệp không nhất thiết phải thành thạo mọi lĩnh vực ngay lập tức.

Điều quan trọng là biết mình đang thiếu năng lực nào và có kế hoạch cải thiện.

6. Mỗi ngày tốt hơn 1%

Nhiều người mong muốn thay đổi bản thân nhưng lại đặt ra những mục tiêu quá lớn.

Họ muốn ngay lập tức trở nên xuất sắc, thành thạo nhiều kỹ năng hoặc thay đổi hoàn toàn thói quen.

Khi không nhìn thấy kết quả nhanh chóng, họ dễ bỏ cuộc.

Một cách tiếp cận khác là tiến bộ từng bước nhỏ nhưng duy trì đều đặn.

Hôm nay học một thao tác mới trên ứng dụng.

Ngày mai cải thiện cách gọi điện xác nhận khách.

Tuần sau học thêm một phương pháp quản lý chi phí.

Tháng tiếp theo tập trung vào kỹ năng giao tiếp.

Những cải thiện nhỏ có thể tích lũy thành sự thay đổi đáng kể.

Con số 1% mỗi ngày nên được hiểu là hình ảnh minh họa cho sự tiến bộ liên tục, không phải lời hứa rằng năng lực của mỗi người sẽ tăng theo một tỷ lệ cố định.

Không cần trở nên xuất sắc sau một đêm. Hãy tập trung vào việc tiến bộ một cách bền bỉ.

7. Rào cản lớn của học tập: Nghĩ rằng mình đã biết đủ

Một người có thể đã làm nghề mười năm.

Nhưng mười năm kinh nghiệm không tự động đồng nghĩa với mười năm phát triển.

Nếu liên tục lặp lại một phương pháp mà không đánh giá hay cải thiện, chúng ta có thể tích lũy thời gian làm việc nhưng không phát triển tương xứng về năng lực.

Một trong những rào cản lớn của việc học chính là suy nghĩ:

“Tôi biết rồi. Tôi không cần học thêm.”

Khi cho rằng mình đã biết tất cả, chúng ta ít có động lực đặt câu hỏi, tiếp nhận góp ý hoặc tìm kiếm những cách làm mới.

Ngược lại, một người sẵn sàng thừa nhận rằng bản thân còn nhiều điều chưa biết sẽ có thêm cơ hội phát triển.

Sự khiêm tốn trong học tập không phải là đánh giá thấp bản thân, mà là nhận thức đúng về giới hạn kiến thức của mình.

8. Chúng ta có thể học từ đâu?

Học tập suốt đời không nhất thiết đồng nghĩa với việc phải quay lại trường học.

Kiến thức có thể đến từ rất nhiều nguồn.

Sách: Giúp tiếp cận những kiến thức được trình bày có hệ thống.

Podcast: Có thể tận dụng thời gian nghỉ ngơi phù hợp để tiếp cận những góc nhìn mới.

Video và khóa học: Hữu ích khi cần quan sát các thao tác hoặc học một kỹ năng cụ thể.

Đồng nghiệp: Cung cấp những kinh nghiệm thực tế từ người đang làm cùng nghề.

Người có chuyên môn: Giúp giải đáp các vấn đề đòi hỏi kiến thức chuyên sâu.

Khách hàng: Mang đến những góc nhìn và phản hồi khác nhau về chất lượng dịch vụ.

Đặc biệt, cần lựa chọn nguồn thông tin đáng tin cậy và kiểm chứng trước khi áp dụng.

Việc đọc, nghe hoặc xem nội dung học tập không được làm phân tán sự chú ý khi điều khiển phương tiện.

9. Học từ khách hàng

Mỗi ngày, người tài xế có cơ hội tiếp xúc với nhiều người đến từ những ngành nghề và hoàn cảnh khác nhau.

Đó có thể là một giáo viên, kỹ sư, nhân viên văn phòng, người kinh doanh hoặc một người lớn tuổi có nhiều trải nghiệm sống.

Mỗi người có thể mang đến một góc nhìn mới.

Tuy nhiên, học hỏi từ khách hàng không có nghĩa là liên tục đặt câu hỏi hoặc cố gắng bắt chuyện với tất cả mọi người.

Một tài xế chuyên nghiệp cần biết quan sát và tôn trọng không gian riêng tư.

Khi khách hàng chủ động trò chuyện, hãy lắng nghe.

Khi khách hàng muốn nghỉ ngơi, hãy giữ không gian yên tĩnh.

Bên cạnh những cuộc trò chuyện, tài xế còn có thể học trực tiếp từ phản hồi về dịch vụ.

Khách hàng phàn nàn về thời gian đón? Hãy xem xét lại cách tổ chức hành trình.

Khách hàng chưa hiểu cách vận hành xe ghép? Hãy cải thiện cách giải thích.

Khách hàng đánh giá cao một hành động hỗ trợ? Hãy tìm hiểu điều gì đã tạo ra trải nghiệm tích cực đó.

Mỗi phản hồi đều có thể trở thành dữ liệu giúp chúng ta cải thiện.

10. Học từ sai lầm

Không ai có thể làm việc mà không bao giờ mắc sai lầm.

Điều quan trọng là chúng ta phản ứng như thế nào sau khi nhận ra vấn đề.

Có hai cách tiếp cận.

Người thứ nhất tìm cách đổ lỗi cho hoàn cảnh hoặc người khác.

Người thứ hai tìm hiểu nguyên nhân và xem xét điều mình có thể thay đổi.

Ví dụ, một tài xế nhận quá nhiều khách khiến hành trình bị chậm.

Nếu chỉ cho rằng nguyên nhân hoàn toàn do giao thông, họ có thể tiếp tục gặp vấn đề tương tự.

Nhưng nếu xem xét lại thời gian di chuyển, thứ tự điểm đón và khả năng phục vụ, họ có cơ hội cải thiện cách tổ chức hành trình.

Sai lầm chỉ trở thành kinh nghiệm có giá trị khi chúng ta biết quan sát, phân tích và điều chỉnh.

Đối với các sai sót liên quan đến an toàn hoặc quy trình, việc học hỏi phải đi cùng trách nhiệm báo cáo và xử lý đúng quy định.

11. Học để kiếm tiền hay học để phát triển?

Thu nhập là một mục tiêu chính đáng.

Vì vậy, việc học những kỹ năng giúp nâng cao hiệu quả công việc và khả năng tạo thu nhập là điều cần thiết.

Nhưng nếu chỉ lựa chọn những kiến thức có thể mang lại tiền ngay lập tức, chúng ta có thể bỏ qua nhiều năng lực quan trọng.

Ví dụ:

Học quản lý cảm xúc có thể không làm doanh thu tăng ngay ngày mai, nhưng giúp hạn chế xung đột và cải thiện chất lượng phục vụ.

Học quản lý tài chính có thể không giúp nhận thêm chuyến xe, nhưng giúp kiểm soát chi phí và sử dụng thu nhập hiệu quả hơn.

Học giao tiếp có thể không tạo ra lợi ích tức thì, nhưng có thể góp phần xây dựng quan hệ khách hàng lâu dài.

Vì vậy, mục tiêu học tập nên rộng hơn việc tăng thu nhập trước mắt.

Hãy học để nâng cao năng lực tạo ra giá trị. Thu nhập và cơ hội nghề nghiệp có thể được cải thiện khi năng lực đó được áp dụng hiệu quả.

12. Luôn giữ tinh thần của người mới

Một người đã có nhiều năm kinh nghiệm vẫn có thể học được điều mới từ một đồng nghiệp trẻ.

Một tài xế thành thạo đường sá vẫn có thể học thêm về công nghệ.

Một người giỏi giao tiếp vẫn có thể cải thiện khả năng lắng nghe.

Đó là tinh thần của người học tập suốt đời.

Không tự mãn vì những điều đã biết.

Không ngại đặt câu hỏi.

Không xem góp ý là sự xúc phạm.

Không từ chối kiến thức chỉ vì nó đến từ một người ít kinh nghiệm hơn.

Hãy giữ cho mình một tâm thế:

“Tôi đã biết một số điều, nhưng vẫn còn rất nhiều điều đáng để học.”

Đó chính là sự khiêm tốn trí tuệ.

13. Học phải đi cùng thực hành

Đọc nhiều sách chưa chắc khiến chúng ta làm việc hiệu quả hơn.

Xem nhiều video cũng không đồng nghĩa với việc đã thành thạo một kỹ năng.

Kiến thức chỉ thực sự phát huy giá trị khi được hiểu, kiểm chứng và vận dụng phù hợp.

Ví dụ, sau khi học về cách gọi điện xác nhận khách, hãy áp dụng trong những chuyến tiếp theo.

Quan sát phản ứng của khách hàng.

Xem xét những điều mình làm tốt và chưa tốt.

Sau đó tiếp tục điều chỉnh.

Đây là cách chuyển kiến thức thành kỹ năng thực tế.

14. Mỗi tháng học một điều mới

Một người tài xế có thể xây dựng kế hoạch học tập rất đơn giản.

Không nhất thiết phải học quá nhiều nội dung cùng lúc.

Hãy lựa chọn một chủ đề trọng tâm trong từng giai đoạn.

Đây là một kế hoạch tham khảo. Hoàn thành một chủ đề mỗi tháng không đồng nghĩa với việc đã thành thạo 12 kỹ năng sau một năm.

Điều quan trọng là xác định được kiến thức cần học, thực hành thường xuyên và đánh giá sự tiến bộ.

15. Người biết học luôn đặt câu hỏi

Sự phát triển thường bắt đầu từ những câu hỏi.

Thay vì:

“Tôi biết rồi.”

Hãy hỏi:

Tại sao cách làm này hiệu quả?

Có cách nào phù hợp hơn không?

Tôi đang bỏ sót yếu tố nào?

Người khác giải quyết vấn đề này như thế nào?

Tôi có thể cải thiện điều gì?

Đối với người tài xế, những câu hỏi này có thể được áp dụng ngay trong công việc.

Tại sao khách hàng thường xuyên phàn nàn về một vấn đề?

Có cách nào sắp xếp hành trình hiệu quả hơn mà vẫn đảm bảo an toàn?

Làm thế nào để hạn chế chi phí vận hành không cần thiết?

Tại sao một đồng nghiệp có thể xây dựng được nhiều mối quan hệ khách hàng lâu dài?

Những câu hỏi phù hợp sẽ định hướng quá trình quan sát, tìm hiểu và thử nghiệm.

16. Checklist học tập suốt đời

Hãy sử dụng bảng tự đánh giá dưới đây để nhìn lại thói quen học tập của bản thân.

Mục tiêu không phải là đánh dấu tất cả các ô trong một ngày.

Mục tiêu là từng bước biến học tập thành một thói quen.

17. Điều gì giúp một người tiến xa?

Không phải ai phát triển tốt cũng có xuất phát điểm thuận lợi.

Cũng không phải mọi người thành công đều sở hữu năng lực vượt trội ngay từ đầu.

Một yếu tố có thể tạo ra sự khác biệt là khả năng duy trì việc học hỏi trong thời gian dài.

Họ sẵn sàng:

• Học những kiến thức mới.

• Cập nhật những điều đã biết.

• Lắng nghe góp ý.

• Thử nghiệm những phương pháp phù hợp.

• Điều chỉnh khi hoàn cảnh thay đổi.

Đặc biệt, họ không xem một thành tựu đã đạt được là lý do để ngừng phát triển.

Bởi học tập không phải cuộc đua để biết nhiều hơn người khác.

Học tập là quá trình liên tục nâng cao năng lực của chính mình.

18. DiZi – Cộng đồng học tập và phát triển

Cộng đồng Bác Tài Tử Tế không chỉ là nơi các tài xế kết nối để làm việc.

Định hướng lâu dài là xây dựng một môi trường nơi mọi người có thể học hỏi và trưởng thành cùng nhau.

Trong môi trường đó:

Người có kinh nghiệm chia sẻ với người mới.

Người thành thạo công nghệ hướng dẫn người chưa quen.

Người giỏi giao tiếp chia sẻ những tình huống thực tế.

Người gặp sai lầm có thể rút kinh nghiệm và chia sẻ bài học để người khác tránh lặp lại.

Đó là tinh thần:

Học cùng nhau – Chia sẻ cùng nhau – Phát triển cùng nhau.

Viện Đào tạo Rosemaris cung cấp nền tảng kiến thức và chương trình đào tạo.

DiZi tạo ra môi trường vận hành thực tế.

Cộng đồng Bác Tài Tử Tế là nơi những kiến thức và kinh nghiệm đó có thể được chia sẻ, thực hành và tiếp tục hoàn thiện.

Một cộng đồng học tập không phải nơi tất cả mọi người đều biết mọi thứ.

Mà là nơi mọi người sẵn sàng học hỏi những điều mình chưa biết.

19. Tuyên ngôn học tập suốt đời

20. Công thức phát triển bản thân DiZi

Đây là một chu trình liên tục.

Mỗi lần hoàn thành một vòng học tập, chúng ta lại có thêm kinh nghiệm để bắt đầu vòng tiếp theo ở một trình độ mới.

GÓC NHÌN DiZi

Khoảng cách giữa hai người sau mười năm không chỉ được quyết định bởi nơi họ bắt đầu.

Nó còn chịu ảnh hưởng bởi những lựa chọn, cơ hội, hoàn cảnh và đặc biệt là cách họ phát triển năng lực trong suốt khoảng thời gian đó.

Một người học tập suốt đời không thể biết trước tất cả những thay đổi của tương lai.

Nhưng họ có thể chủ động chuẩn bị khả năng thích nghi.

Đối với Bác Tài Tử Tế, học tập không chỉ để trở thành người tài xế giỏi hơn.

Mà còn để quản lý cuộc sống tốt hơn, có trách nhiệm hơn với bản thân, phục vụ khách hàng tốt hơn và đóng góp nhiều giá trị hơn cho cộng đồng.

Một chuyến xe giúp chúng ta có thêm thu nhập. Một bài học được áp dụng đúng cách có thể nâng cao năng lực làm nghề trong nhiều năm.

CÂU HỎI PHẢN TỈNH

Trước khi kết thúc bài học, hãy dành ít phút suy nghĩ về ba câu hỏi:

1. Trong một năm vừa qua, tôi đã thực sự phát triển được kỹ năng nào, hay chỉ đang lặp lại những công việc quen thuộc?

2. Nếu công nghệ hoặc cách vận hành nghề tài xế thay đổi trong ba năm tới, tôi cần học thêm những gì để thích nghi?

3. Ngay trong tuần này, tôi có thể bắt đầu một hành động học tập cụ thể nào và áp dụng nó vào công việc ra sao?

Đừng chỉ trả lời trong suy nghĩ. Hãy lựa chọn ít nhất một hành động có thể thực hiện và xác định thời điểm bắt đầu.

THÔNG ĐIỆP KẾT THÚC

Chiếc xe rồi sẽ cũ đi. Công nghệ rồi sẽ thay đổi. Những kiến thức hôm nay có thể cần được cập nhật vào ngày mai.

Nhưng một con người biết học tập suốt đời sẽ luôn có thêm khả năng thích nghi, hoàn thiện và phát triển.

Đừng chỉ tích lũy những năm tháng làm nghề. Hãy tích lũy cả những bài học có giá trị trong từng năm tháng ấy.

Bởi điều quan trọng không chỉ là sau mười năm bạn đã đi được bao xa, mà còn là bạn đã trưởng thành như thế nào trên hành trình đó.